36 χρόνια από τον θάνατο του Νίκου Ξυλούρη

36 χρόνια από τον θάνατο του Νίκου Ξυλούρη

Στις 8 Φεβρουαρίου, συμπληρώνονται 36 χρόνια από το θάνατο του Νίκου Ξυλούρη το 1980.

Ο «Αρχάγγελος της Κρήτης» Νίκος Ξυλούρης, Ψαρονίκος, γεννήθηκε στις 7 Ιουλίου 1936 στ” Ανώγεια, σε μία τυπική κρητική οικογένεια. Εκεί ψηλά στον Ψηλορείτη, θα μεγαλώσει με την κρητική παραδοσιακή μουσική και τον ήχο της λύρας να τον μαγεύει.

Ήταν μόλις πέντε ετών, όταν στις 13 Αυγούστου του 1941 οι γερμανοί κατακτητές εισέβαλαν στο χωριό του και το έκαψαν. Οι κάτοικοι εγκαταστάθηκαν πρόσφυγες στην κοιλάδα του Μυλοποτάμου, για να επιστρέψουν στον τόπο τους τρία χρόνια αργότερα, μετά την απελευθέρωση.

Το 1953 ο 17χρονος Νίκος αφήνει πίσω το χωριό του, για να εγκατασταθεί στο Ηράκλειο. Πιάνει δουλειά στο κέντρο «Κάστρο» και με τα λεφτά που παίρνει πληρώνει ίσα ίσα το ενοίκιο για την κάμαρά του. Έχει ν’ αντιμετωπίσει τη μουσική της εποχής (ταγκό, βαλς, ρούμπα, σάμπα κλπ), καθώς και τους μεγάλους λυράρηδες που δεν τον βλέπουν με καλό μάτι. Οι καλοί φίλοι που έχει αποκτήσει στο Ηράκλειο τον βοηθούν, οργανώνοντας γλέντια, και το όνομά του αρχίζει σιγά – σιγά να γίνεται γνωστό στο ευρύ κοινό.

Δεκαπέντε του χρόνια έπαιζε με μεγάλη επιτυχία. Οι γονείς του, με προτροπή του δασκάλου που βλέπει το ταλέντο του, αγοράζουν μία καινούργια λύρα και αυτός αρχίζει να παίζει σε γλέντια, πανηγύρια και γάμους.

Σε ένα γλέντι, στο Βενεράτο το 1958, γνώρισε την μέλλουσα γυναίκα του, την Ουρανία. Ερωτεύονται και κλέβονται. Μαζί θα αποκτήσουν δύο παιδιά, τον Γιώργο και την Ρηνιώ.

Στο μεταξύ, η ανοδική πορεία του συνεχίζεται. Σκοπός του είναι να μάθει ο κόσμος τα τραγούδια της Κρήτης έξω από τα σύνορά της. Το Νοέμβριο του 1958 ηχογραφεί τον πρώτο του δίσκο με την εταιρία «Odeon» υπό τον τίτλο «Μια μαυροφόρα που περνά», παίρνοντας ως αμοιβή 150 δραχμές! Ο δίσκος γνωρίζει επιτυχία και η εταιρία του τον βοηθάει να κάνει κι άλλους, βγάζοντάς τον από τις δύσκολες μέρες.

Το 1969 μετά από συμβουλή της εταιρείας του, της Columbia, ανεβαίνει στην Αθήνα για να τραγουδίσει σε νυκτερινά κέντρα. Εκεί θα τον γνωρίσει όχι μόνο ο κόσμος της Αθήνας αλλά και ολόκληρης της Ελλάδας. Ο κόσμος θα αγαπήσει τον Ξυλούρη και μαζί του την κρητική μουσική.

Το 1966 το κράτος επιλέγει και στέλνει τον Νίκο Ξυλούρη σ’ ένα διαγωνισμό δημοτικής μουσικής στο Σαν Ρέμο της Ιταλίας, οπού ανάμεσα σε δεκάδες συγκροτήματα απ’ όλο τον κόσμο παίρνει το πρώτο βραβείο για την ερμηνεία του στο συρτάκι που έπαιξε με τη λύρα. Ο διάσημος για την Κρήτη λυράρης, ύστερα από πολύ κόπο και προσπάθεια, ανοίγει τα φτερά του και γίνεται γνωστός σ’ όλη την Ελλάδα.
Τραγούδησε μεγάλες επιτυχίες όπως «Στο πρώτο βήμα της ζωής», «Καλημερίζω το στενό», «Πάψε να ζείς με όνειρα» και άλλα. Μαζί με τον Γιάννη Μαρκόπουλο θα πεί τα «Ριζίτικα» και την «Ιφιγένεια».

Ύστερα από ταλαιπωρία ενός χρόνου με τον καρκίνο, ο Νίκος Ξυλούρης φεύγει για πάντα από τη ζωή, στις 8 Φεβρουαρίου του 1980.